ЦЫБЕН ЖАМЦАРАНОДО ЗОРЮУЛАГДАҺАН ХУРАЛДААН


Многократный победитель конкурсов веб-проектов в поддержку и развитие бурятского языка, сохранение традиций и культуры бурят-монгол.

Ород гүрэнэй элитэ эрдэмтэн, Дурна зүг шэнжэлэгшэ, профессор Цыбен Жамцараногой түрэһөөр 138 жэл гүйсэһэнтэй дашарамдуулан Агын дүүмэдэ “Далитэ” театр соо  2019 оной июлиин 30-31-дэ “Буряад арадай түүхэ: мартагдаагүй нэрэнүүд, мэдэгдээгүй хуудаһанууд” гэһэн можо хоорондын эрдэм-шэнжэлгын хуралдаан болобо.

 

Цыбен Жамцараногой олониитын ба эрдэмэй ажал ябуулгын асуудалнуудые зүбшэн хэлсэлгэ, түрэл хэлээ шудалалга, буряад арадай түүхэ шэнжэлгэдэ залуушуулай һонирхол таталга гэхэ мэтэ зорилгонуудые эмхидхэгшэд урдаа табиһан байна.  Агын тойрогой захирал, Цыбен Жамцараногой нэрэмжэтэ Үбэр-Байгалай хизаарай номой сан, хизаар ороноо шэнжэлэгшэдэй Агын олониитын “Алтан жаса” бүлгэм, Үбэр-Байгалай хизаарай социальна талаар ажалтанай  мэргэжэл дээшэлүүлгын Агын һургуули хуралдааниие эмхидхэн бүтээбэ.

Цыбен Жамцараногой дурасхаалай хуралдаанда Москва, Эрхүү, Улаан-Үдэ, Шэтэ хотонуудһаа, Үбэр-Монголой Шэнэхээнһээ эрдэмтэд хабаадажа, элидхэлнүүдые хэбэ.

 

Буряад Уласай гүрэнэй архивай баримтата бэшэгүүдэй таһагые даагшын орлогшо, түүхын эрдэмэй кандидат Лариса Чимитдоржиева архивта хадагалагдажа байдаг Цыбен Жамцараногой бэшэгүүдые шэнжэлгэ эрдэмтэнэй ажабайдалай мэдэгдээгүй зарим хуудаһануудые тайлбарилна гээд хөөрэбэ. Бэшэгүүдэй гэрэл зурагуудые  харуулхадань, сэбэрхэнээр бэшэһэн эрдэмтэнэй гар бэшэгүүдые харахада тон ехэ һонирхолтой байгаа һэн. Бэшэгэй мүрнүүдые уншахада, мүр бүхэниинь эрдэмтэнэй түрэл арадтаа һанаата болоһон бодолнууд, һанамжанууд.

Кембриджын Ехэ һургуулиин Дундада Ази ба Монголые шэнжэлдэг түбэй эрдэмэй ажалтан (научный сотрудник), түүхын эрдэмэй кандидат, доцент Саяна Намсараева уг гарбалаараа Һүдэнтэ нютагай залуу басаган  “Халхын голой байлдаан: японтоной талада дайлалдаһан буряад сэрэгшэдэй хуби заяан” гэһэн маша һонин элидхэл хэжэ, олон хүнүүдэй анхарал татаа,  асуудалнуудта харюусаа һэн.

Саяна Баировна буряадаар асуухадань, эхэ хэлээрээ харюусана, ородоор асуухадань, ородоор харюусана. “Буряад Үнэн”, “Толон”  һонинуудые ходо уншадагби, эрдэмтэнэй ажалдаа хэрэгтэй юумэ олодогби гэжэ хэлээд, минии бэшэһэн  тагнуулшан Эрдэмбилиг Сандиев, Нью-Джерсиин хальмаг дасанай шэрээтэ Даба-Самбу ламбагай тухай толилолгонуудые элидхэл соогоо нэрлэхэдэнь,  тон ехээр баярлааб.

Эрхүүгэй дасанай лама Цырен Соктоев Цыбен Жамцараногой багша Буда Рабданов тухай элидхэл хэбэ.

Шэтэ хотын хизаар ороноо шэнжэлэгшэдэй бүлгэмэй түрүүлэгшэ Геннадий Жеребцов профессор Цыбен Жамцараногой хуби заяан тухай хөөрөөд, мүнөө үедэ ямар шэнжэлгэнүүд хэгдэнэб гэжэ дурсаба.

Үбэр-Байгалай хизаарай буряадуудай угай бэшэгүүд тухай, номой санда хадагалагдажа байдаг баримтата бэшэгүүд тухай Шэтэ хотын А.С.Пушкинай нэрэмжэтэ номой сангай ажалтан Ольга Алферова элидхэл соогоо дуулгаба.

Шэнэхээнһээ ерэһэн хүндэтэ айлшан, Үбэр-Монголой түүхэ ба соёл шэнжэлэгшэдэй бүлгэмэй  түрүүлэгшын орлогшо Дашицыренэй Жимба Хулун-Буирта ажаһуудаг буряадуудай ажаһуудал, байдал тухай хөөрэжэ үгэбэ.

Июлиин 31-эй үдэр хуралдаанда хабаадагшад Һүдэнтэ нютаг зорибобди. Тэндэ Һүдэнтын профессорнууд Цыбен Жамцарано, Баир Намсараев хоёрто хүшөө таабигдаһан, томо шулуун дээрэ нюур шарайнь, нэрэ обогынь һиилэгдэнхэй, айхабтар гоёор харагдана, тойроод модонууд таригдаһан, сэсэгүүд һалбарнад. Хүшөөнүүд “Эрдэмтэдэй зүргэ” (“Аллея ученых”) гэжэ нэрэтэй. Нютагай музей, Һургуулиин музей тон баян зүйлнүүдтэй, хоморой гэрэл зурагуудтай байгаа һэн. Яаралгүйгөөр дахяад ерэжэ хараһайб гэһэн бодолтойб.

“Буряад Үнэн”, “Толон” һонинуудта олон толилолгонуудыень уншаһан Борлой Гэнинович Болотов гэжэ хүнтэй улаан нюураараа уулзажа танилсаһандаа, хөөрэлдэһэндөө угаа ехээр олзуурханаб.

Һүдэнтэ нютагай арад зон хүбүүд басагадаа эрдэм номдо һургаха эрмэлзэлээ абажа ябаһан зандаа, тиимэ тула үшөө олон эрдэмтэд, суута хүнүүд, олониитын ажалтад нютагтань олошорхонь  дамжаггүй.

  1. 5
  2. 4
  3. 3
  4. 2
  5. 1

(0 голосов, в среднем: 0 из 5)