Олон улсын “Алтаргана” нааданиие угтуулан


Многократный победитель конкурсов веб-проектов в поддержку и развитие бурятского языка, сохранение традиций и культуры бурят-монгол.

DSC03292Дадал сомондо болоһон “Алтаргана-2014” нааданда Агын тойрогой Зүдхэли нютагай түлөөлэгшэд арбан медаль шагналда хүртөө гэжэ дуулаад, ямар гайхамшаг һонин юм, энээн тухай заабол бэшэхэб гэһэн бодол сэдьхэлдээ бөөмэйлжэ ябаад, энэ оной мартын 12-то одоол зорюута Зүдхэли ошожо, олон хүнүүдээр уулзааб, хөөрэлдөөб, тиигэбэшье Зүдхэли нютагаархинай илалтануудай нюуса таагаа гүб, үгы гүб, мэдэнэгүйб.
Зүдхэлиинхид Орос гүрэниие түлөөлжэ эгээн түрүүшынхиеэ 2000 ондо Монголой Дашбалбарта болоһон “Алтарганада” хабаадаһан юм. Тиихэдэ Балма Цыренгармаевна арадай дуу дуулаад мүнгэн медаль шагналда хүртөө. Саяна басаган жаахан ябаад, 2004 ондо Чойбалсанда арадай дуу ханхинаса дуулаад “Алтаргана” нааданай хүрэл медальда хүртөө бэлэй. 2008 ондо Эрхүүдэ болоһон “Алтарганада” арадай дуунай мүрысөөндэ хабаадахадань, абьяас бэлигтэй Цымпиловтэнэй бүлэтэй танилсаабди. Тиихэдэ Эрхүүдэ Балма Цыренгармаевна Саян хүбүүнтэеэ арадай дуунуудые аргагүй гоёор зэдэлүүлжэ, мүнгэн медальнуудые Агынгаа олон тоото медальнуудта нэмэрилээ бэлэй. Дадал сомондо болоһон “Алтарганада” Балма Цыренгармаевна буряад арадай дуугаар алтан медальда, Саян оршон үеын буряад дуу дуулаад мүнгэн медальда хүртөө, харин Саяна “Дангинын” мүрысөөндэ илажа, алтан медаль үбсүүндээ яларуулаа һэн. Нэгэ бүлынхидэй гурбуулаа иимэ илалта туйлахадань ямар гайхамшаг байгаа гээшэб!
Арадай дуушадай мүрысөөн хатуу шанга тэмсээн соогуур үнгэрдэг. Монгол орондо ошоод, эдэ олон дуушад соо илаха гээшэмнай тиимэ бэлэн бэшэ хэрэг. Дуушанда ирагуу һайхан хоолой, хүнүүдэй зүрхэ шэмшэрүүлмэ дуулаха шадабари, заабол илахаб гэһэн эрмэлзэл зориг хэрэгтэй. Балма Цымпилова «Занданхан бүреэтэй ташуур” гэжэ дуугаар “Алтарганын” алтан медальда хүртэхэл ёһоороо хүртөө һэн.
“Дангина” мүрысөөн хүн зоной харахада, нюдэ хужарлуулма гоё аад, тэмсээнэй талаар эгээн хатуу мүрысөөн гээшэ ааб даа. Дангинанар нютаг нуга тухайгаа сулгы буряадаараа хөөрэхэ, дуу дуулаха, хатарха, уг гарбалаа, ёһо заншалаа һайн мэдэхын хажуугаар, жэбжэгэр гоё бэетэй, сэбэр сэмсэгэр шарайтай байха гэһэн дүримэй ёһоор эрилтэтэй. Буряад арадай басагадай һайханиинь, бэрхэниинь, сэсэниинь Агада байдаг гэжэ Саяна Цымпилова гэршэлжэ шадаа, «Алтаргана» нааданай алтан медаль шүүжэ, нютагаархинааа баярлуулаа бэлэй.
Саян Цымпилов оршон үеын дуу дуулажа «Алтаргана» нааданай мүнгэн медальда хүртөө һэн. Саян эжыдээш, дүү басагандаа, нютагаархиндаа урма зориг бадаруулжа, бултанай түшэг тулгуури ябаа һэн. Таанадта хэн дуу заагааб, яахадаа таанад дуугаараа иимэ ехэ илалта туйлажа шаданабта гэжэ эдэ гурбан Цымпиловуудһаа асуухадамни, бидэндэ этигэл найдал асардаг одо заяамнай, дуушанай замда залуурнай болодог Намсалма Дамбиевна Дамдинцыренова багшатайбди гэжэ дуулгаа һэн. Утасаар хонходоод, үглөөдэр уулзахабди гэжэ Намсалма Дамбиевнатай хэлсээд, үдэшэ орой Зүдхэлиин Соелой байшанай хажуугаар гарахадамни, зайн гал яларжа, соёлой гуламтаһаа хүгжэмэй абяан дуулдажа байгаа һэн. Энэ хадаа Намсалма Дамбиевна Дамдинцыренова жаахан үхибүүдтэ дуу заажа байгаа һэн.Тиимэ тула ерээдүйдэ нютаг нугаяа суурхуулха дууша хүбүүд басагад Зүдхэлидэ дороһоо урган бодожо байна гэжэ мэдэхэ ёһотойбди.
Дадал сомондо зүдхэлиинхид үшөө юугээрээ гайхуулааб гэхэдэ, Зүдхэлиин модельер Жалсанова Дарима Батомункуевна “Буряад хубсаһан: ёһо заншал ба оршон үе саг” гэһэн мүрысөөндэ мориной дэлһээр томожо бүтээһэн хаанаш харагдаа, үзэгдөөгүй хубсаһанай коллекци харуулжа, алтан медаль абахадань гайхамшаг һонин байгаа бэлэй.
Зүдхэли нютагай гулваа Болотов Баяр Базарсадаевич түрүүтэй, нүхэрынь Болотова Аягма Самбаевна болон олон һур харбагшад Дадал сомондо онсо мэргэнээр харбажа, олон медальнуудта хүртэһэн байна.
Зүдхэли нютагаархин эдэбхи үүсхэлтэй, урдалхуу зантай, урагшаа һанаатай, илалтын зүргөөр зүдхэмжэтэй, түрэл арадайнгаа зан заншал алдаагүй улад зон байна. “Алтарганын” арбан медальнуудые Ага нютагтаа асарһан зүдхэлиинхидэй зулай дээрэ илалтын одо заяан толорно, бурхан багшын адислаһан абьяас бэлиг тэдэниие хүреэлнэ, үбсүүн дээрэнь “Алтарганын” алтан, мүнгэн медальнууд ялархал ёһоороо яларна!
Зураг дээрэ: Агын тойрогой Дулдаргын аймагай Зүдхэли нютагай суута бэлигтэйшүүл Балма Цыренгармаевна Цымпилова, Саян, Саяна Цымпиловууд Монгол ороной Дадал сомондо болоһон “Алтаргана” нааданда илалта туйлаһанай һүүлээр.

  1. 5
  2. 4
  3. 3
  4. 2
  5. 1

(1 голос, в среднем: 5 из 5)