Зээгээ дахажа ябаһан баряашын уг


Многократный победитель конкурсов веб-проектов в поддержку и развитие бурятского языка, сохранение традиций и культуры бурят-монгол.

DSCF5657"Минии уг гарбал" Интернет конкурсдо

Шэлдэг түүхэ номинацида

Ивалгын аймагай Гэльбэрын дунда hургуулиин 11-дэхи классай hурагша

Дандаров Тумэнэй ажал. «Зээеэ дахажа ябаһан баряашын уг».  Минии тоонто Хурамша нютаг юм. Хүгшэн эжым Цыбегмит Цыреновна 1936 ондо Гэльбэрэ нютагта түрэһэн, баряаша угтай. Нютагаймнай олон зон эжыдэм ерэжэ нюргаа, гэмтэһэн хүл гараа барюулжа байдаг һэн. Тимэһээ би ехэ һонирхожо, хүгшэн эжыһээнь хаанаһаа иимэ бэрхэ баряаша байһыень һураа бэлэйб.

Зээеэ дахажа ябаһан баряашын уг

Угаа мэдэхэгүй хүниие

Уhан дээрэһээ гал эдихэ,

Түрэлөө мэдэхэгүй хүниие

Тэмээн дээрэhээ нохой зууха

Хүн бүхэн өөрын тоонто нютагтай. Минии тоонто Хурамша нютаг юм. Хүгшэн эжым Цыбегмит Цыреновна 1936 ондо Гэльбэрэ нютагта түрэһэн, баряаша угтай. Нютагаймнай олон зон эжыдэм ерэжэ нюргаа, гэмтэһэн хүл гараа барюулжа байдаг һэн. Тимэһээ би ехэ һонирхожо, хүгшэн эжыһээнь хаанаһаа иимэ бэрхэ баряаша байһыень һураа бэлэйб. Тиихэдэмни иигэжэ хөөрөө юм: «Минии нагаса баабай Сахияа Нима гэжэ нэрэтэй Ивалгын аймагай Олзон нютагта 1879 ондо түрөө. Эжынь Сэлэнгын аймагай Харгана нютагай басаган байһан, Хурамшада хадамтай. Нагаса баабайн долоо наһатай байхадань, Харганаһаа хүндөөр үбдөөд байһан эсэгэнь захяа ельгээгээ: «Хүбүүгээ абаад, түргэн ерэ!» Басаганайнгаа хүбүүгээ абаад ерэхэдэнь, ехэ баярлажа, «зээ хүбүүндээ үгэхэ бэлэг үгыб, теэд, эрхы хурганайнгаа эм, долёобор хурганайнгаа дом шамдаа баринаб» - гэһэн юм. Гэртээ бусахадань, мэшээг соо хахалһан сэмгэ хээд үгэһэн гэхэ. Хахалһан сэмгэ барижа нагаса баабаймни  нададаг болоо. 25 наһатай байхадань иимэ ушар болоһон байна. Янгаажан дасанай шэрээтэ лама Даша-Доржо Этигэлов хагдан еэрээ хүлөө буруудаа. Хүлынь барижа аргалаа, тиигээд  аргагүй һайн баридаг болоһон юм. Зээеэ дахажа ябаһан баряаша угтайбди». Энэ һонирхолтой хүгшэн эжынгээ хөөрөө шагнажа, досоомни ехэ омогорхол түрөө. Уг гарбалнай удхатай, хүн зондоо хндэтэй гэжэ ойлгооб.

Абамни Нима-Цырен баһа баряаша, барилдаанай һоригшоор һургуулида ажалдаг.

Эхэ эсэгынгээ шухаг үнэтэй һургаалые анхаржа, аха нүхэдһөө жэшээ абан, арадайнгаа ёһо заншал нангинаар сахижа, Уг гарбалаа мартангүй, өөрынгөө үхибүүдтэ дамжуулжа ябахые үнэн зүрхэнһөө оролдохоб!

  1. 5
  2. 4
  3. 3
  4. 2
  5. 1

(0 голосов, в среднем: 0 из 5)