БАСАГАДАЙМНАЙ НАНГИН ТУУЖА


Многократный победитель конкурсов веб-проектов в поддержку и развитие бурятского языка, сохранение традиций и культуры бурят-монгол.

Цырен-Дулма Дондокова 

 

Үглөөнһөө эхилбэ туужа,

Үмдэл даа эжынгээ уужа.

Сайгаа һорон һуужа,

Шагнал даа басагадай туужа...

Басагадай хадаа нюуса гү?

Бага сага нюусаш байха.

Баабайн хүбүүн бү гайха,

Ёһо гурим ёһоороо,

Хадам буухаа ерэбэлтэй.

Шэнхинээд дуран ерээл ха.

Шэдиеэ хэндэшьеб шэдээл ха

 Хэды түрэ найр

Хэжэнгэ,Хорёор нэерэгшэ ааб...

Хэды залуухан бүлэ

Хэтынгээ жаргал эдлэгшэ ааб...

Үри бэеын жаргал тухай

Үреэл үгэнүүдээ бэлдэнхэй.

Ашата ехэ эжыдээ

Анха түрүүн хандаял даа.

Хүн болгоһонойнь түлөө,    

  Хүүгэд үринь мүргөө.

***

Эхын хэлэһэн үгэ

Энэ наһанай хүнэһэн.

Абын һургаал алтан

Эхын һургаал, эрдэни.

 

Абын үгыдэ аха аба,

Эжын үгыдэ эгэшэ эжы.

 

Залуу наһан

                           захалая даа,

Зали эршээ

                          харуулая даа.

“Зай” гээ хадаа

                              бэлэн гүш,

Заншал ёһоео

                            мэдэнэ гүш?

Эреэн маряан

                         байдалай

Эндэ үгтэбэл,

                           Бү гайхаарай.

Юртэмсын “бүжэг”

                                үзэхэдөө,

Юу хээ ойлгоно

                            бэзэш өөрөө.

 

Эжымни үгэһэн ханза соо

Элдэб юумэнүү байха.

Торгон хоргы байха,

Томоһон татаһаншье байха,

Тон үнэтэй юумэнь – захяа:

«Томоотойгоор бэеэ абажа ябаарай».

Энэл минии –

Эрхимэй эрхим,

Эрын урда

Этигэлни гэжэ һанаарай,

Энэ  захяа, эхын захяа

Эрхим абажа ябагдаа.

Үни заяанда үнгэрөөш һаань,

Үнэтэйтэй жэшэшэгүй “зангяа”

Ханза соом хадагалаатай зандаа

Хадамгүй басагад, үгэхэдэм болохо танда

 ***

 

 Гал дүлэн залуу наһан

Гарадаггүй хажуугаарш аалихан.

Дуутай, залинтай юртэмсэ руу

Дуудаад лэ шамайе байха.

Шатарай хюлгэ урдаш табяад,

Зай! Яба гэжэ хашхарбалнь,

Шатар мэдэхэ үгыш һаа,

Шадалаараа болохош заал һаа,

Хүбшэ дабана гүш,

Хүл нюсэгэн болоно гүш,

Гэдэргээ эрьеэд бусаха аалши?

Гэртэхинш юу  гэхэ юм.

Нэтэр-нэтэрһээр, бэрхэтэйгээр,

Нэгэл юумэ болгожол һалахаш.

Гал дүлэн наһандаа

Гараа үргэжэ байлтай аал?

Үгы бэд даа, үгы,

Үмхэжэл абабал – минии!

  1. 5
  2. 4
  3. 3
  4. 2
  5. 1

(0 голосов, в среднем: 0 из 5)
  1. Хориин хатан ха юм даа!

  2. "Уран угын абдар"- "Сокровищница слов" гэжэ суглуулбари соогоо Цырен-Дулма Дондоковагай шулэг оруулнаб. Залуушуулда хэрэгтэй болохо "Эхын захяа".

  3. Ехэ hонин юумэ ходо хужарлрн харадагби. Доро дохиноб тандаа, хундэтэ Намжалма Нанзатовна! Би "саажа гэжэ угын удха мэдэнэгуйб, ойлгуулжа угэхыетнай гуйнаб. "Хара торгон саажыень хараад нюдэм баярлаа"

    • Сайн байна! Саажа гэжэ үгэ гэзэгэ гээшэ гү?